Informacja o świadczeniach rodzinnych. - Archiwum - Zakład Emerytalno Rentowy MSWiA

Informacja o świadczeniach rodzinnych.

Listopad 2004 r.

 Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), tworząc odrębny od systemu pomocy społecznej system pozaubezpieczeniowych świadczeń mających na celu wsparcie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej rodziny. Zmiany, jakie wprowadza zawierają znaczne modyfikacje w stosunku do przepisów dotychczas regulujących omawianą kwestię. Dotykają one dwóch płaszczyzn.

Pierwsza z nich to katalog świadczeń rodzinnych. W miejsce dotychczasowych, niezależnych od siebie zasiłków stworzono konstrukcję opierającą się na podziale powyższych świadczeń na dwie grupy:

Grupa pierwsza obejmuje zasiłek rodzinny wraz z przysługującymi do niego dodatkami z tytułu:

  • urodzenia dziecka
  • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego
  • rozpoczęcia roku szkolnego
  • podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
  • opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
  • samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania
  • samotnego wychowywania dziecka

Grupa druga natomiast to świadczenia opiekuńcze:

  • zasiłek pielęgnacyjny
  • świadczenie pielęgnacyjne

Druga z płaszczyzn z kolei, odnosi się do katalogu podmiotów przyznających i wypłacających świadczenia rodzinne. Zamiast wielu jednostek realizujących obecnie to zadanie ustawa wprowadza docelowo jeden organ właściwy w tym zakresie. Jest nim wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub je otrzymującej. Przejmowanie przez urzędy miast i gmin realizacji ww. świadczeń od podmiotów, na których powyższy obowiązek spoczywa aktualnie odbywać się będzie w dwóch etapach. W pierwszym etapie, tj. w okresie przejściowym trwającym od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. organem uprawnionym do przyznawania niektórych świadczeń rodzinnych będzie także Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Organ ten jednakże będzie organem kompetentnym wyłącznie wobec tych świadczeniobiorców, którym wypłacał świadczenia emerytalne lub rentowe przed dniem 1 maja 2004 r. i wypłacał je będzie nadal po tej dacie. W stosunku do emerytów, rencistów policyjnych i osób uprawnionych do policyjnych rent rodzinnych, którym prawo do świadczeń ustalono po dniu wejścia w życie ustawy właściwy w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych będzie organ gminy. W drugim etapie zaczynającym się od 1 września 2005 r. obydwu ww. grupom świadczeniobiorców policyjnych świadczenia przyznawał i wypłacał będzie właściwy organ gminy lub miasta.

Z wnioskiem o świadczenia rodzinne do urzędu gminy lub miasta powinni wystąpić także ci świadczeniobiorcy, którym przed dniem 1 maja 2004 r. ZER MSWiA nie wypłacał świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, np. z uwagi na ich zawieszenie z powodu pobierania przysługującego po zwolnieniu ze służby rocznego świadczenia pieniężnego.

             

W okresie przejściowym od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA będzie przyznawał i wypłacał:

  • zasiłek rodzinny
  • dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu:
  • urodzenia dziecka
  • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego
  • rozpoczęcia roku szkolnego
  • podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
  • zasiłek pielęgnacyjny.

Zasadniczym warunkiem uzyskania prawa do ww. świadczeń rodzinnych jest spełnienie kryterium dochodowego. Wymóg ten nie dotyczy jednak zasiłku pielęgnacyjnego, który przysługuje niezależnie od osiągniętego dochodu, o ile spełnione są przesłanki warunkujące jego nabycie.

ZASIŁEK RODZINNY

Prawo do zasiłku rodzinnego oraz poszczególnych dodatków mają rodzice, jedno z rodziców, opiekun prawny dziecka, opiekun faktyczny dziecka, tj. osoba faktycznie sprawująca opiekę nad dzieckiem, jeżeli wystąpiła do sądu rodzinnego z wnioskiem o jego przysposobienie oraz osoba ucząca się, czyli pobierająca naukę osoba pełnoletnia, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią bądź zasądzeniem od nich na jej rzecz alimentów. Powyższe świadczenie przysługuje ww. osobom na dziecko, do ukończenia przez nie:

  • 18 roku życia,
  • nauki w szkole (podstawowej, gimnazjum, szkole ponadpodstawowej i ponadgimnazjalnej, a także specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowywania oraz ośrodku umożliwiającym dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego) nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia, albo
  • 24 roku życia, jeżeli dziecko kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia.

Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują za wrzesień, jeżeli dziecko legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności po zakończeniu szkoły zostało przyjęte w tym samym roku kalendarzowym do szkoły wyższej.

Wysokość zasiłku rodzinnego w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. uzależniona będzie od liczby dzieci i wynosić będzie miesięcznie:

  • 43 zł na pierwsze i drugie dziecko;
  • 53 zł na trzecie dziecko;
  • 66 zł na czwarte i kolejne dziecko.

Od 1 września 2005 r. kwoty tego świadczenia podlegać będą zróżnicowaniu w zależności od wieku dziecka.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje uprawnionemu na dziecko, które:

  • przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, tzn. w domu pomocy społecznej, placówce opiekuńczo-wychowawczej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym, zakładzie karnym, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, a także szkole wojskowej lub innej szkole zapewniającej nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie,
  • przebywa w rodzinie zastępczej,
  • pozostaje w związku małżeńskim.

Zasiłek rodzinny na małżonka nie przysługuje.

Zasady ustalania prawa do zasiłku rodzinnego

Prawo do zasiłku rodzinnego przysługuje osobom uprawnionym, jeżeli dochód rodziny (tj. małżonków, rodziców, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostających na utrzymaniu dzieci do ukończenia przez nie 25 roku życia, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy) w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł netto, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności bądź orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności 583 zł netto.

W okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu uzyskanego w roku 2002.

Wyjątkowo – w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest on ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Przestaje on jednak przysługiwać w razie przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym.

Ustalając dochód rodziny nie uwzględnia się dochodu uzyskiwanego przez zaginionego małżonka osoby otrzymującej lub ubiegającej się o świadczenia rodzinne, jeżeli osoba ta składając wniosek o świadczenia rodzinne do wniosku dołączy zaświadczenie właściwej w sprawie jednostki Policji o przyjęciu zgłoszenia zaginięcia małżonka, a w przypadku cudzoziemców posiadających obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, właściwej instytucji.

Przykład 1

W maju 2004 r. emeryt przedłożył w Zakładzie Emerytalno-Rentowym MSWiA wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci. Z załączonych dokumentów wynikało, iż w roku 2002 przeciętny miesięczny dochód czteroosobowej rodziny emeryta osiągnął sumę 2056 zł. Kwota ta w przeliczeniu na osobę wyniosła 514 zł, a więc przekroczyła granicę dochodu uprawniającego do zasiłku.

Organ emerytalny ustalił, że przeciętny miesięczny dochód rodziny (2056 zł) przekracza granicę dochodu zwielokrotnioną stosownie do liczby członków rodziny (2016=504 zł x 4 osoby) o 40 zł (2056-2016). Kwota przekroczenia jest niższa od kwoty obowiązującego w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. najniższego zasiłku rodzinnego, czyli 43 zł. Poza tym emerytowi w poprzednim okresie zasiłkowym przysługiwał zasiłek rodzinny.

W związku z faktem, iż emeryt spełnił obie przesłanki warunkujące nabycie prawa do zasiłku rodzinnego w sytuacji przekroczenia granicy dochodu, od maja 2004 r. ma on prawo do tego zasiłku na dwoje dzieci w pełnej wysokości, tj. po 43 zł na każde dziecko. A zatem emeryt otrzyma zasiłek rodzinny -  łącznie 86 zł miesięcznie.

Przykład 2

W maju 2004 r. rencista przedłożył w Zakładzie Emerytalno-Rentowym wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na troje dzieci. Jedno z dzieci rencisty posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z załączonych dokumentów wynikało, iż w roku 2002 przeciętny miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny rencisty osiągnął sumę 2950 zł. Kwota ta w przeliczeniu na osobę wyniosła 590 zł, a więc przekroczyła granicę dochodu uprawniającego do zasiłku.

Organ emerytalny ustalił, że przeciętny miesięczny dochód rodziny (2950 zł) przekracza granicę dochodu zwielokrotnioną stosownie do liczby członków rodziny (2915 = 583 zł x 5 osoby) o 35 zł (2950 - 2915) Kwota przekroczenia jest niższa od kwoty obowiązującego w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. najniższego zasiłku rodzinnego, czyli 43 zł. Poza tym renciście w poprzednim okresie zasiłkowym przysługiwał zasiłek rodzinny.

W związku z faktem, iż rencista spełnił obie przesłanki warunkujące nabycie prawa do zasiłku rodzinnego od maja 2004 r. ma on prawo do zasiłku rodzinnego na troje dzieci w pełnej wysokości, tj. po 43 zł na pierwsze i drugie dziecko oraz 53 zł na trzecie dziecko. A zatem rencista otrzyma zasiłek rodzinny – łącznie 139 zł miesięcznie.

Rodzaje dochodów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do zasiłku

Przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego uwzględnia się:

  • przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o:
  • koszty uzyskania przychodu
  • należny podatek dochodowy od osób fizycznych
  • składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu
  • składki na ubezpieczenie zdrowotne
  • deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o:
    • należny zryczałtowany podatek dochodowy
    • składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

Dochód zadeklarowany przez osoby rozliczające się w ww. sposób nie może być niższy od kwoty odpowiadającej sześciokrotności sumy należnego zryczałtowanego podatku dochodowego i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

  • inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Są one enumeratywnie wyliczone w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ponadto w dochodzie rodziny uwzględnia się:

  • dochód z gospodarstwa rolnego

W sytuacji, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego jej dochód ustala się na podstawie tzw. ha przeliczeniowego, przyjmując, iż miesięczny dochód z takiego hektara równy jest 50% podstawowej kwoty uprawniającej do zasiłku rodzinnego, tj. 252 zł. Dochody osób osiągających, oprócz dochodów z gospodarstwa rolnego, także dochody z innych pozarolniczych źródeł sumuje się.

  • rentę socjalną otrzymaną w 2002 r.
  • kwoty alimentów ustalonych na rzecz członków rodziny w wysokości faktycznie otrzymanej.

Ustalanie przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie

Przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie ustala się dzieląc łączną kwotę dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym przez liczbę 12, a następnie przez liczbę członków rodziny.

Ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie uwzględnia się członka rodziny przebywającego w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie ani też małżonka zaginionego.

Roczny dochód rodziny pomniejsza się o kwoty poniesione w roku kalendarzowym, z którego dochód się przyjmuje z tytułu:

  • alimentów zapłaconych na rzecz osób spoza rodziny,
  • opłaty za pobyt członka rodziny w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Na wniosek uprawnionego w dochodzie rodziny nie uwzględnia się kwoty utraconego dochodu.

Dokumentowanie dochodu uprawniającego do zasiłku rodzinnego

  • przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych dokumentowane są zaświadczeniami wystawionymi przez właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podatnika urząd skarbowy. Osoby ubiegające się o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. do wniosku o te świadczenia dołączyć mogą wydane przed dniem wejścia w życie ustawy zaświadczenie o dochodach podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2002.

Zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych – pobierz druk

  • deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Dokumentuje się go: oświadczeniami członków rodziny o wysokości uzyskanego dochodu, zaświadczeniem urzędu skarbowego o wysokości należnego zryczałtowanego podatku dochodowego bądź decyzją lub decyzjami urzędu skarbowego ustalającymi wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej.

Oświadczenie o dochodzie uzyskiwanym z pozarolniczej działalności osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – pobierz druk

  • inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wyliczone enumeratywnie w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych potwierdzone oświadczeniami członków rodziny osiągającymi takie dochody o ich wysokości, zaświadczeniami podmiotów, które je wypłacają bądź innymi zaświadczeniami lub dowodami.

Oświadczenie o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym – pobierz druk

Pozostałe dochody osiągnięte bądź utracone przez członków rodziny lub osobę uczącą się są dokumentowane:

  • zaświadczeniem właściwego organu gminy o powierzchni gospodarstwa rolnego wyrażonej w ha przeliczeniowych w roku kalendarzowym, z którego dochód się przyjmuje bądź nakaz płatniczy za ten rok,
  • dokumentem potwierdzającym utratę oraz wysokość utraconego dochodu, jeżeli dochód rodziny uległ obniżeniu,
  • zaświadczeniem instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie o wysokości opłaty ponoszonej za pobyt członka rodziny w tej instytucji,
  • kopią odpisu wyroku sądu ustanawiającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub kopią odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, a w przypadku gdy kwota otrzymywanych alimentów jest niższa od zasądzonej w wyroku lub podanej w ugodzie przekazami bądź przelewami pieniężnymi zawierającymi faktyczną wysokość otrzymywanych alimentów oraz zaświadczeniem komornika o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów.

DODATKI DO ZASIŁKU RODZINNEGO stanowią jednorazowe lub okresowe zwiększenie zasiłku rodzinnego przysługujące uprawnionemu w przypadku wystąpienia pewnych, ustawowo określonych okoliczności. Prawo do poszczególnych dodatków jest ściśle skorelowane z uprawnieniem do zasiłku rodzinnego, tzn. może je uzyskać jedynie osoba, która nabyła prawo do zasiłku rodzinnego jako świadczenia podstawowego.

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka jest jednorazowym zwiększeniem przysługującym w kwocie 500 zł na każde dziecko urodzone bądź przysposobione po 30 kwietnia 2004 r. Prawo do powyższego świadczenia może również uzyskać opiekun faktyczny dziecka, które nie ukończyło pierwszego roku życia, jednakże tylko wówczas gdy wcześniej nie skorzystali z niego rodzice bądź opiekun prawny dziecka. Dodatek ten przysługuje do momentu ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, w związku z czym wniosek o jego przyznanie powinien być złożony przed ukończeniem ww. wieku.

W przypadku zbiegu prawa do dodatku z prawem do finansowanego z budżetu państwa świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, osobie uprawnionej wypłaca się jedno wybrane przez nią świadczenie.

Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego to świadczenie okresowe mające na celu pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem:

  • dziecka do lat 16 legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności,
  • dziecka powyżej 16 roku życia do ukończenia przez nie 24 roku życia posiadającego orzeczenie o co najmniej umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Przysługuje on w wysokości:

  • 50 zł na każde dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia,
  • 70 zł na każde dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia przez nie 24 roku życia.

Do uzyskania tego dodatku uprawnia zarówno nauka w szkole, jak i w szkole wyższej.

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego jest jednorazowym zwiększeniem przeznaczonym na częściowe pokrycie wydatków, jakie musi ponieść rodzina w związku z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.

Ww. dodatek w kwocie 90 zł na każdego ucznia wypłacany jest we wrześniu. W przypadku gdy dokumenty niezbędne do jego wypłaty złożone zostały we wrześniu, ale po terminie płatności zasiłku rodzinnego, dodatek wypłaca się w następnym terminie płatności.

Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego nie przysługuje na dziecko:

  • na które we wrześniu nie przysługiwał - niezależnie od przyczyny -  zasiłek rodzinny,
  • uczące się w szkole wyższej.

Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania tookresowe zwiększenie mające na celu częściowe zrekompensowanie kosztów nauki dziecka w szkole ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej poza miejscem jego zamieszkania. Ustawodawca wyraźnie rozgranicza dwa przypadki, których zaistnienie uprawnia do uzyskania ww. świadczenia. Pierwszy z nich ma miejsce, kiedy dziecko czasowo zamieszka w innej niż miejsce jego stałego zamieszkania miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej a także gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności (80 zł miesięcznie). Drugi zachodzi wówczas, gdy dziecko dojeżdża z miejsca zamieszkania do miejscowości, gdzie znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej (40 zł miesięcznie).

Świadczenie powyższe przysługuje przez okres 10 miesięcy pobierania nauki, tzn. od września do czerwca następnego roku kalendarzowego, jednakże jeżeli nauka w szkole trwa krócej, np. jeden semestr, dodatek wypłacany jest tylko przez ten semestr.

ZASIŁEK PIELĘGNACYJNY

Zasiłek pielęgnacyjny ma on na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobom niepełnosprawnym opieki i pomocy w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Powyższe świadczenie przysługuje:

  • niepełnosprawnemu dziecku,
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia,
  • osobie, która ukończyła 75 lat - niezależnie od stopnia niepełnosprawności.

Prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie nabywają:

  • osoby uprawnione do dodatku pielęgnacyjnego,
  • osoby przebywające w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niezależnie od faktu pobierania zasiłku rodzinnego i wynosi 144 zł miesięcznie.

W związku z wejściem w życie z dniem 1 maja 2004 r. przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osoby uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych utracą prawo do tego świadczenia. W celu ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie przepisów nowej ustawy emeryci i renciści oraz osoby pobierające policyjne renty rodzinne winni złożyć w organie emerytalnym wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia. Osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydanym na czas określony, którego termin upływa np. z dniem 30 kwietnia do wniosku winny dołączyć aktualne orzeczenia.

Osoby pełnoletnie uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego (niepełnosprawne lub małżonek, który ukończył 75 lat) winny złożyć oświadczenie o wyrażeniu zgody na wypłatę tego świadczenia do rąk emeryta lub rencisty policyjnego.

Upoważnienie – pobierz druk
 

Ustalanie i dokumentowanie prawa do świadczeń rodzinnych

Ustalenie prawa do poszczególnych świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje na wniosek osoby uprawnionej.

Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego – pobierz druk

Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego – pobierz druk

 

Emeryci i renciści policyjni oraz osoby pobierające rentę policyjną dla których organem właściwym w zakresie przyznania niektórych świadczeń rodzinnych w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. będzie ZER MSWiA, wniosek o te świadczenia składają w organie emerytalnym.

Do wniosku o ustalenie prawa do poszczególnych świadczeń rodzinnych uprawniony powinien dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek warunkujących nabycie prawa do danego świadczenia. W przypadku ubiegania się o:

zasiłek rodzinny:

  • kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby uprawnionej uwierzytelnioną przez podmiot realizujący świadczenia rodzinne, notariusza lub instytucję, która wydała dany dokument,
  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument potwierdzający wiek dziecka, np. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię legitymacji szkolnej dziecka, paszportu dziecka lub odpowiedniej strony własnego dowodu osobistego z wpisem danych dziecka,
  • jeżeli o zasiłek rodzinny występuje osoba przysposabiająca, opiekun prawny lub opiekun faktyczny odpowiednio: prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego o przysposobieniu, prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego bądź zaświadczenie sądu o toczącym się postępowaniu o przysposobienie dziecka,
  • zaświadczenie o pobieraniu przez dziecko, które ukończyło 18 rok życia nauki w szkole lub szkole wyższej,
  • zaświadczenie szkoły wyższej w przypadku osoby uczącej się lub osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli uczy się w szkole wyższej,
  • w sytuacji gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne orzeczenie o niepełnosprawności albo o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • kopię aktów zgonu rodziców lub odpisu wyroku zasądzającego alimenty w przypadku osoby uczącej się.
     

Do wniosku o zasiłek rodzinny należy również dołączyć wskazane już wcześniej dokumenty potwierdzające wysokość osiągniętego dochodu.

dodatek z tytułu urodzenia dziecka:

  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, gdy jest rodzicem dziecka,
  • prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego o przysposobieniu, prawomocne orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego bądź zaświadczenie sądu o toczącym się postępowaniu o przysposobienie dziecka, jeśli o dodatek występuje przysposabiający, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka.

dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego:

  • wydane przez powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczenie o niepełnosprawności dziecka w wieku do 16 lat bądź w przypadku dziecka powyżej 16 roku życia orzeczenie o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego:

  • zaświadczenie szkoły, jeżeli dziecko uczy się w szkole ponadgimnazjalnej (ukończyło 18 lat)

dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania:

  • zaświadczenie o uczęszczaniu dziecka do gimnazjum lub szkoły ponadgimnazjalnej,
  • dokument potwierdzający tymczasowe zameldowanie ucznia w bursie, internacie lub innym miejscu zapewniającym zamieszkanie prowadzonym przez podmiot publiczny,
  • oświadczenie osoby fizycznej o wynajmie lokalu uczniowi oraz dokumentu potwierdzającego tymczasowe zameldowanie.

·        zasiłek pielęgnacyjny:

- uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o świadczenie,

- orzeczenie o niepełnosprawności,

- orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem daty powstania niepełnosprawności,

- orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

W przypadku złożenia przez osobę uprawnioną wniosku bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Jeżeli przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu jest niewydanie tego dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie oraz gdy osoba składająca wniosek może to udokumentować, świadczenia rodzinne przysługują za miesiąc, w którym wniosek został złożony.

W przypadku gdy wniosek złożony przez osobę uprawnioną jest wadliwie wypełniony podmiot realizujący świadczenia rodzinne wzywa pisemnie osobę ubiegającą się o świadczenie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Jeżeli zainteresowany przed upływem wyznaczonego terminu uzupełni wniosek bądź dostarczy brakujące dokumenty prawo do świadczeń rodzinnych ustala się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym wpłynął wniosek lub brakujące dokumenty. Niezastosowanie się do wezwania natomiast, skutkuje pozostawieniem ww. wniosku bez rozpatrzenia.

Prawo do zasiłku rodzinnego ustala się ponownie w razie zaistnienia w trakcie trwania okresu zasiłkowego zmian w liczbie członków rodziny bądź w wysokości dochodu uprawniającego do tego świadczenia.

 

Wypłata świadczeń rodzinnych

Wypłata świadczeń rodzinnych następuje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Wypłata świadczeń rodzinnych przysługujących za maj winna nastąpić najpóźniej do 15 czerwca 2004 r.

W sytuacji zaistnienia zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych lub prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych decydujące znaczenie ma kolejność złożenia wniosku. Świadczenia wypłacane są tej osobie, która pierwsza o nie wystąpiła, jednakże w przypadku gdy dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie z obojgiem rodziców świadczenie wypłaca się temu z nich, pod którego opieką dziecko się znajduje.

W przypadku zaś zbiegu prawa do zasiłku rodzinnego z prawem do walutowego dodatku rodzinnego przysługującego pracownikom polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych przysługuje prawo do jednego wybranego świadczenia.

W przypadku, gdy osoba otrzymująca świadczenia rodzinne udzieli informacji o zmianie liczby członków rodziny lub o innej zmianie w sytuacji rodziny, powodującej ustanie prawa do świadczenia rodzinnego wypłatę świadczenia wstrzymuje się od najbliższego terminu płatności.

Wypłatę świadczeń rodzinnych wstrzymuje się również,jeżeli osoba uprawniona pobierająca świadczenia rodzinne nie dopełniła spoczywającego na niej obowiązku udzielenia, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień dotyczących okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń. W przypadku złożenia wyjaśnień wypłata podejmowana jest na nowo od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia do końca okresu zasiłkowego.

 

Nienależnie pobrane świadczenia

Na osobie, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, tj.

·        świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jednakże tylko wówczas gdy osoba otrzymująca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,

·        świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia

ciąży obowiązek ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Kwoty świadczeń nienależnie pobranych ustalonych prawomocną decyzją podlegają potrąceniu ze świadczeń wypłacanych, a w braku takiej możliwości potraceniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W sytuacji gdy odmowa przyznania świadczeń rodzinnych bądź ustalenia ich wysokości nastąpiła wskutek błędu popełnionego przez podmiot realizujący świadczenia, wypłata świadczeń rodzinnych może nastąpić za 3 lata wstecz począwszy od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej z urzędu zaistniały błąd.

Świadczenia rodzinne są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

 

              Zakład Emerytalno-Rentowy nie jest upoważniony do wypłacania:

-         dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,

-         dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,

-         dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

             Pod pojęciem samotnego wychowywania dziecka rozumieć należy wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka.

-         świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym emeryci, renciści oraz osoby uprawnione do policyjnej renty rodzinnej ubiegające się o wyżej wymienione świadczenia wniosek wraz z całą dokumentacją powinny złożyć we właściwym urzędzie miasta lub gminy.

 

Szczegółowe uregulowania w zakresie świadczeń rodzinnych zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162).

 

Druki wniosków o świadczenia rodzinne, a także druki wzorów niezbędnych zaświadczeń i oświadczeń uzyskać można bezpośrednio w organie emerytalnym, w komórkach terenowych ZER MSWiA  bądź pobrać ze stron internetowych ZER MSWiA.